Teatr Telewizji 28 października 2024 r. przypomniał mi, a raczej wzmocnił wspomnienie (bo tego nie da się zapomnieć) o sztuce, która przez ostatnie lata poruszyła mnie szczególnie. Spektakl „Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję”. Obejrzałam go w ramach Festiwalu Boska Komedia w 2023 r., oczywiście w Krakowie. To kooperacja Teatru Łaźnia Nowa w krakowskiej Nowej Hucie oraz Teatru im. S. Żeromskiego w Kielcach. Scenariusz na podstawie książki Mateusza Pakuły, o tym samym tytule. Mateusz napisał książkę o umieraniu swojego chorego na raka trzustki ojca. I o eutanazji, o którą ojciec syna prosił. W spektaklu bierze udział jego brat, czyli syn chorego Pana Pakuły – Marcin.
Spektakl wciąga w tunel strachu, który ma sporo zakrętów, zaułków, ślepych uliczek, co do których końca nigdy nie możemy być pewni. Być może scenografia to właśnie pokazywała. Spektakl o umieraniu, w którym nie widać terminalnej choroby, ani szpitalnych łóżek. Jest za to bezbrzeżny smutek aktorów, przejmujący ton, desperacja, bezsilność i złość. Na mało sprawczą służbę zdrowia, bezduszność lekarzy, hipokryzję kościoła i dbające tylko o siebie instytucje państwowe. A nawet dalszą czy bliższą rodzinę. A także krzyk, bo inaczej niż krzyczeć się nie da, jeśli ma to wybrzmieć: jaki sens ma cierpienie, kiedy doszło się już do swoich jego granic.
Skurczony podczas oglądania brzuch ma szanse na chwile się rozluźnić, gdy do całej tej historii autor wprowadza elementy humoru, bo absurd niektórych sytuacji zakrawa niekiedy o groteskę.
Jakże wszystko znakomicie zagrane. Osobiste. Prawdziwe. I zatrważające. Przez tylko męską obsadę, która zwraca uwagę na wrażliwość i bezradność, której mężczyznom w tej historii nie brakuje. Wybitny spektakl.
Temat radzenia sobie z odchodzeniem bliskiej osoby jest w bardzo ciekawy (ale mniej wstrząsający) sposób pokazany również w filmie „Jego trzy córki”.
Inne wspaniałe spektakle Mateusza Pakuły, o których piszę na tym blogu to „Latający Potwór Spaghetti”, „Złote płyty” oraz „Skóra po dziadku”.