Spektakl „Winny” to poruszający monodram oparty na tekście autorstwa Stanisława Brejdyganta, który jednocześnie wciela się w główną rolę. Premiera spektaklu miała miejsce w 2018 roku na deskach warszawskiego Teatru Polonia. Obecnie można go też obejrzeć w ramach oferty Teatru Telewizji.
W „Winnym” Brejdygant odgrywa postać Bartka Sowińskiego, więźnia, który nagrywa przejmującą opowieść adresowaną do swojego dwuletniego wnuka – Marcina. Warto jednak podkreślić, że Sowiński nie jest typowym skazańcem. Dobrowolnie przyznał się do zbrodni, którą przez lata ukrywał – w czasie wojny zamordował dwóch Żydów, których wcześniej sam ukrywał w swojej piwnicy. Choć to człowiek szlachetny, prawy i poczciwy i nikt nie podejrzewałby go o tak potworny czyn. Dlaczego więc to zrobił?
O tym właśnie opowiada spektakl – o mechanizmach manipulacji społecznej, o sile strachu i wpływie ideologii, która potrafi całkowicie wypaczyć ludzkie sumienie. Piszę o nim właśnie teraz – w czasie tak głęboko znaczącym dla Polski. „Winny” pokazuje, jak łatwo można „wyprać” ludziom mózgi, przejąć kontrolę nad ich myśleniem poprzez ciągłe zastraszanie, przekłamywanie rzeczywistości i ideologiczną indoktrynację. Pokazuje też, jakie tragiczne mogą być tego skutki – zarówno dla jednostek, jak i całych społeczeństw.
Narracja spektaklu przeplata się z retrospekcjami – widzowie obserwują również sceny z życia Marcina, wnuka Sowińskiego, który jako ponad pięćdziesięcioletni ksiądz słucha nagranej taśmy. Obcując ze słowami dziadka, stopniowo zaczyna inaczej patrzeć na swoje życie oraz otaczającą go rzeczywistość. Spowiedź przodka staje się dla niego katalizatorem wewnętrznej przemiany.
Stanisław Brejdygant w „Winnym” w mistrzowski sposób łączy swoją historię z szerszym kontekstem społecznym. Jego interpretacja postaci Sowińskiego jest przejmująca i autentyczna.
Podsumowując – spektakl „Winny” to mądre przedstawienie ze wspaniałym tekstem. Świetny Brejdygant. I niestety aktualny temat.
Spektakl „Winny”. Reżyseria Wojciech Smarzowski. Dostępny na vod.tvp.pl
Zdjęcie: teatrpolonia.pl
Pięknie jak zwykle opisałaś, a spektakl oczywiście doskonały i do głębi poruszający.